Opatówek 62-860, ul. Kościelna 1;  mail: muzeum@opatowek.pl

Ulisses s. c. promuje kulture
Projekt i wykonanie: Jacek Antczak

 Ornaty Jana Pawła II i Benedykta XVI na tle zabytkowych paramentów liturgicznych 


Ornat Jana Pawła IINa ekspozycji prezentujemy dary papieskie: ornat i stułę Jana Pawła II, w których Ojciec Święty odprawiał mszę świętą oraz ornat ze stułą Benedykta XVI, przygotowane dla Papieża na V Światowe Spotkanie Rodzin w dniu 9 lipca 2006 roku w Walencji (Hiszpania). Muzeum Historii Przemysłu w swych zbiorach posiada niezwykłą kolekcję – tkanin zabytkowych. Są to paramenty liturgiczne wykonane z tykanin, z których najstarsza włoska datowana jest na koniec XV wieku, najmłodsze zaś na koniec XX i początek XXI wieku.  Pierwsza wypełnia boki ornatu, pochodzącego z miejscowego kościoła ostatnie zaś to tkaniny jedwabne użyte na szaty papieskie.

Ornaty, kapy,stuły, palki, bursy mszalne, umbrakula, sukienka na puszkę, tuwalnie, manipularze, wela pochodzą z kościołów : Serca Jezusowego w Opatówku i Przemienienia Pańskiego w Giżycach. Miejscowości te i kościoły posiadają bardzo bogatą, choć mało jeszcze zbadaną historię. Wyrazem wspaniałości tych dziejów są także zachowane zabytki włókiennictwa.

Centrum uwagi na wystawie zwracają  ornat i stuła Jana Pawła II oraz Benedykta XVI. Pozostałe eksponaty stanowią ich tło. Jednocześnie jednak ukazują trwałość i ciągłość historyczną paramentów- a przez to samego Kościoła.Są również przykładami bogatego zmieniają - cego się na przestrzeni dziejów wzornictwa i technik tkackich i hafciarskich.
Ornat i stuła Ojca Świętego wykonana jest z lekkiej tkaniny jedwabnej w barwie jasnożółtej, z dodatkową nitką złotą . Kolumny ornatu oraz zakończenia stuły zdobi haft wypukły nicią złotą przedstawiający lilie.  W kolumnie tyłu wyhaftowano herb papieski.

Paramenty podarowane przez Benedykta XVI uszyte zostały przez hiszpańską firmę Manantial Artesania Liturgica, na zamówienie Urzędu Papieskich Celebracji Liturgicznych w lipcu 2006 roku. Ornat i stuła wykonane są z zielonego atłasu jedwabnego. Podszewka z tkaniny jedwabnej w splocie płóciennym, także zielona. Ozdobą jest haft : logo przyjęte przez V Światowe Spotkanie Rodzin w Walencji, w kształcie koła z wpisanym stylizowanym krzyżem greckim koloru czerwonego i różowego. Logo ma symbolizować rodzinę przedstawioną jako komórka. Krzyż jest znamieniem, które nosi w sobie rodzina chrześcijańska jako znak obecności Boga na całym świecie. Kształt koła jest również nawiązaniem do kuli ziemskiej, przez co wskazano na rangę Spotkania Rodzin jako wydarzenia na skalę światową.  
Zabytkiem najstarszym na wystawie jest wspominany ornat, uszyty z wykorzystanej wtórnie tkaniny złotolitej z końca XV wieku, z motywem owocu  granatu. Kolumny zdobi haft polski, XVIII – wieczny z wzorem kwiatowym. Tkaniny z jakiej uszyto ornat  docierały do Polski w XV i XVI w. dość często. Na  ich zakup mogli sobie jednak pozwolić tylko ludzie zamożni. Takim był zapewne nieznany dziś fundator ornatu dla  kościoła w Opatówku.

Ornat Benedykta XVIInteresującymi zabytkami włókiennictwa są jedwabie z początku XVIII wieku, pochodzenia francuskiego lub angielskiego z wzorem koronkowym, czy typu bizarre z elementami chinoiserie oraz obiekty z lat 70. XVIII wieku z wzorem falistej wici - wstęgi. Z 3. ćwierci XVIII wieku pochodzi niemiecka bądź francuska tkanina z ornamentem luźno rzuconych, wygiętych gałązek kwiatowych. W kolekcji zachował się również przykład wzornictwa revelowskiego z około 1735 roku. Spośród XIX wiecznych zabytków uwagę zwraca komplet (orant dwie stuły, dwa manipularze i welum), wykonane z tkaniny żakardowej, lansowanej nicią metalową złotą i jedwabną, o wzorze kwiatowo - roślinnym naśladującym wzornictwo XVIII wieczne okresu przejściowego pomiędzy deseniami koronkowymi a naturalistycznymi. Przykładem techniki i wzornictwa z końca XIX w. i XX w. są pozostałe obiekty w tym  dwie kapy  żakardowe zdobione  haftem maszynowym . 

    Podarowane przez Jana Pawła II ornat i stuła są dla nas cenną pamiątką – nie tylko sztuki sakralnej – ale przede wszystkim pamiątką po tak Wielkim Człowieku. Wystawa podyktowana została zainteresowaniem zwiedzających i potrzebą udostępnienia tego, co przypomina nam postać Papieża Polaka. 
 Dar Papieża Benedytkat XVI z lipca 2009 roku stanowi rozwinięcie i ubogacenie kolekcji.  

manipularz